Archive for March, 2013


Django 3

Bildi─čim iki tane d├╝nya var: Bir ya┼čad─▒─č─▒m─▒z d├╝nya, bir de Quentin TarantinoÔÇÖnun d├╝nyas─▒. Gariptir ki; ikincisi ilkinden ├žok daha ya┼čan─▒las─▒. AmerikaÔÇÖda k├Âleli─čin son demlerini ya┼čad─▒─č─▒ 1850ÔÇÖlerin sonunda bir beyaz adam taraf─▒ndan ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne kavu┼čturulan bir siyah adam─▒n destans─▒ hikayesini anlatan Django Unchained, TarantinoÔÇÖnun Reservoir Dogs ile ba┼člayan muhte┼čem kariyerinin doruk noktas─▒. Bir ├Ânceki filmi olan Inglorious BasterdsÔÇÖta g├Ârd├╝─č├╝m├╝z ÔÇťyak─▒n tarihi alternatif bir senaryoyla yeniden yazmaÔÇŁ yoluna bir kez daha ba┼čvurarak harikalar yarat─▒yor Quentin Jerome Tarantino. Ayn─▒ topraklar ├╝zerinde ya┼čad─▒─č─▒ milyonlarca ki┼činin nefreti, hakareti ve sayg─▒s─▒zl─▒─č─▒na y─▒llarca maruz b─▒rak─▒lm─▒┼č bir ─▒rk─▒n ba┼čkald─▒r─▒s─▒n─▒ s─▒f─▒rdan en tepeye y├╝kselen bir karakter ├╝zerinden resmediyor.

Bug├╝ne kadar ─▒rk├ž─▒l─▒─č─▒ i┼čleyen ve sonu Django UnchainedÔÇÖde oldu─ču gibi siyahlar─▒n zaferiyle biten pek ├žok film yap─▒lm─▒┼čt─▒, ancak hi├žbirisi b├Âylesine ac─▒mas─▒z, sert ve ger├žek├ži olamam─▒┼čt─▒. TarantinoÔÇÖnun Pulp FictionÔÇÖda Samuel L. JacksonÔÇÖ─▒n y├╝z├╝ne kar┼č─▒ ÔÇťdead n.gger storageÔÇŁ demeyi g├Âze alabilen cesareti, bu filmde realizmle birle┼čerek s─▒n─▒rlar─▒ zorluyor, k├Âlelik d├Âneminde ├Âzellikle AmerikaÔÇÖn─▒n g├╝neyinde ya┼čayan beyaz kesimin sahip oldu─ču kibirli ve a┼ča─č─▒lay─▒c─▒ tavr─▒ en ufak bir yumu┼čamaya gitmeden oldu─ču gibi perdeye yans─▒t─▒yor. Filmin hen├╝z ba┼č─▒nda verilen zincirlere vurulmu┼č siyah k├Âlelerin y├╝r├╝d├╝─č├╝, beyaz k├Âle t├╝ccarlar─▒n─▒n ise at ├╝st├╝ne yolculuk etti─či sahne izleyiciye genel foto─čraf─▒ g├Ârebilmesi i├žin yeterli imkan─▒ sa─čl─▒yor. Herhangi bir diyaloga ihtiya├ž duymadan, i┼čkencenin fiziki boyutunu fark edebilmeniz i├žin bu 1-2 dakikal─▒k periyot ile ba┼čl─▒yor filme y├Ânetmen. Hemen ard─▒ndan g├╝neyli, hatta Amerikal─▒ bile olmayan k├Âlelik kar┼č─▒t─▒, insan dostu bir di┼č├ži ile selamlan─▒yoruz: Dr. King Schultz (Christoph Waltz). Bu karakterin Amerikal─▒ olmamas─▒ ├Ânemli, mutlu sonla biten d├╝z senaryolu filmlerin ├žo─čunda ÔÇťAsl─▒nda herkes b├Âyle k├Ât├╝ de─čildirÔÇŁ mesaj─▒ verilmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒r ve ÔÇťk├Ât├╝ÔÇŁ olarak lanse edilen toplumun istisna bir ├╝yesi izleyiciye tan─▒t─▒l─▒r. Tarantino s─▒radan bir y├Ânetmen olsayd─▒, g├╝neyli bir Amerikal─▒y─▒ Schultz yerine kullan─▒r ve t├╝m AmerikaÔÇÖy─▒ mutlu ederdi. Ama o cesur bir y├Ânetmen. ─░nsanlar─▒n talep etti─čini de─čil, kendi kafas─▒na yatan─▒ sinemaya ta┼č─▒yor. Hem de ├Âyle bir kafa ki…

Django

Film ilerledik├že izleyicinin kafas─▒ndaki g├Âr├╝nt├╝ giderek daha netle┼čiyor. Beyaz insanlar─▒n ata binen bir siyah g├Ârd├╝klerinde uzayl─▒ g├Ârm├╝┼č├žesine donup kalmalar─▒, bir siyah─▒n yaln─▒zca varl─▒─č─▒yla bile t├╝m kasabay─▒ k─▒rm─▒z─▒ alarm durumuna ge├žirebilmesi gibi d├Ânemin trajik olaylar─▒ komedi unsuruyla kayna┼čt─▒r─▒larak trajikomik halde sahneleniyor. WaltzÔÇÖun OscarÔÇÖdan a┼ča─č─▒s─▒ kurtarmayacak ┼čekilde hayat verdi─či Schultz karakteri taraf─▒ndan al─▒┼č─▒lagelmi┼čin d─▒┼č─▒nda adil ┼čartlarla bir ortakl─▒k teklifi yap─▒lan Django (Jamie Foxx), ayn─▒ TarantinoÔÇÖnun her filminde biraz daha cesur olu┼ču gibi filmin her ge├žen dakikas─▒ cesareti ile ├Âzg├╝venini artt─▒r─▒yor. Y─▒llar boyu ezilmi┼č, tekmelenmi┼č ve insan de─čilmi┼č├žesine muamele g├Ârm├╝┼č siyah ─▒rk─▒n g├╝├žleni┼čini, ÔÇťben geliyorumÔÇŁ deyi┼čini hissedebiliyorsunuz seyirci olarak. Film bunu hem DjangoÔÇÖnun artan diyaloglar─▒, hem e┼či Broomhilda’ya (Kerry Washington) ad─▒m ad─▒m yakla┼č─▒┼č─▒, hem de TarantinoÔÇÖnun m├╝thi┼č se├žiminin ├╝r├╝n├╝ sahne m├╝zikleri ile veriyor. Her sahneye uygun bir m├╝zik par├žas─▒ se├žen, hatta bir par├žan─▒n telif haklar─▒n─▒ alamad─▒─č─▒nda o sahneyi filminde ├ž─▒karan TennesseeÔÇÖli y├Ânetmen, son filminde m├╝zik ile harikalar yarat─▒yor. Yaln─▒zca insanlar─▒n duygular─▒n─▒ harekete ge├žiren m├╝zikler de─čil bunlar, ayn─▒ zamanda sahneyi anlatan manidar ┼čark─▒lar. Django ile e┼či BroomhildaÔÇÖn─▒n ├Âzg├╝rl├╝─če ka├ž─▒┼č denemesi s─▒ras─▒nda ├žalan ÔÇťFreedomÔÇŁ, Schultz ile Django atlar─▒ ile yola koyulduklar─▒nda duydu─čumuz ÔÇťI Got a NameÔÇŁ, DjangoÔÇÖnun LeQuint Dickey Mining Company elemanlar─▒n─▒ yok edi┼či sonras─▒ ba┼člayan ve -t─▒pk─▒ filmin o sahnesinde oldu─ču gibi- sevdi─čini geri almaya giden bir adam─▒ anlatan ÔÇťWho Did That to You?ÔÇŁ baz─▒ muhte┼čem kullan─▒mlar olarak s─▒ralan─▒yor. Ayr─▒ca siyah ─▒rk─▒n yeniden do─ču┼čunu anlatan bir filmde ayn─▒ misyonu m├╝zik end├╝strisinde ├╝stlenen rap m├╝zi─či es ge├žmeyerek Rick Ross, Tupac ve iyi arkada┼č─▒ RZAÔÇÖdan ┼čark─▒lar kullanan TarantinoÔÇÖya ├Âzel bir te┼čekk├╝r de sunmak isterim. ├ça─čatay Ko├žtu─č olsa, ÔÇťSineman─▒n dahi ├žocu─ču seni!ÔÇŁ derdi mutlaka.

Tarantino

Yapt─▒─č─▒ hi├žbir filmde ÔÇťlaf olsun diyeÔÇŁ ├╝retti─či bir ┼čeye rastlayamayaca─č─▒n─▒z TarantinoÔÇÖnun spagetti western t├╝r├╝ndeki bu son ┼čaheseri de sembolden, g├Ândermeden ge├žilmiyor. Eski eserlere sayg─▒ ve sevgisini kendi filmlerinde sunmaktan ho┼članan y├Ânetmen, ba┼čta 1966 yap─▒m─▒ Django olmak ├╝zere Shaft filmi, The Great Silence filmi, Mandingo filmi, The Blue Boy (Gainsborough) resmi gibi yap─▒tlar─▒ filmin belirli b├Âl├╝mlerinde an─▒yor. Film boyunca sizi sarmalayan ÔÇťSiyah vs. BeyazÔÇŁ temas─▒ DjangoÔÇÖnun beyazlar─▒ ├Âld├╝rerek para kazanan bir siyah ├Âd├╝l avc─▒s─▒na d├Ân├╝┼čmesi, siyahi Stephen (Samuel L. Jackson) ile beyaz CalvinÔÇÖin (Leonardo DiCaprio) e┼čit olmayan e┼čitlik ili┼čkisi, DjangoÔÇÖnun Broomhilda i├žin geri d├Ân├╝┼č├╝nde zincirlerinden kurtard─▒─č─▒ beyaz bir ata binmesi gibi ince detaylar ile zenginle┼čiyor ve bilincinizde yer ediyor. Ana teman─▒n yan─▒ s─▒ra yap─▒lan g├Ândermeler de olduk├ža yerinde. ─░lk yap─▒lanmas─▒n─▒ 1865 y─▒l─▒nda ya┼čayan Ku Klux KlanÔÇÖin 7 sene ├Âncesinden, ├╝stelik komiklik derecesinde aptal bir topluluk olarak temsili KKKÔÇÖin surat─▒na tokat gibi ├žarpt─▒r─▒l─▒yor. T├╝m ├ž─▒plakl─▒─č─▒yla, hi├žbir sans├╝re ba┼čvurulmadan g├Âzler ├Ân├╝ne serilen mide buland─▒r─▒c─▒ Mandingo ÔÇťsporuÔÇŁ, yine TarantinoÔÇÖnun tarihin karanl─▒k sayfalar─▒ndan ├ž─▒kararak sert├že ele┼čtirdi─či bir ya┼čanm─▒┼čl─▒k. Bir ba┼čka ilgi ├žekici g├Ânderme ise SchultzÔÇÖun da dikkatini ├žekti─či gibi Broomhilda von Shaft isimli, Almanca konu┼čabilen bir ki┼činin k├Âle durumunda olmas─▒. TarantinoÔÇÖnun bundan ├Ânceki filminin Inglorious Basterds olmas─▒ olay─▒ daha da manal─▒ k─▒l─▒yor.

Quentin Tarantino yapt─▒─č─▒ filmlerle yeni bir d├╝nya kuruyor. ├ľyle ki farkl─▒ filmlerindeki karakterler, birbirleriyle ba─člant─▒l─▒ olarak tasarlanm─▒┼č. Reservoir DogsÔÇÖtaki Vic Vega ile Pulp FictionÔÇÖdaki Vincent VegaÔÇÖn─▒n karde┼č olmas─▒ buna bir ├Ârnek. Ayr─▒ca yine kendi yaratt─▒─č─▒ Red Apple Cigarettes ve Teriyaki Donut gibi markalar birden fazla filminde yer al─▒yor. Django Unchained bu alternatif evrene iki halka daha ekliyor: ─░lki Pulp FictionÔÇÖdaki Captain KoonsÔÇÖla ayn─▒ soyad─▒ ta┼č─▒yan ve DjangoÔÇÖnun cebinde saklad─▒─č─▒ ilk i┼činin ilan─▒nda yer alan ├žete ├╝yelerinden Crazy Craig Koons, ikincisi ise Kill Bill Vol.2ÔÇÖda The BrideÔÇÖ─▒n diri diri g├Âm├╝ld├╝─č├╝ mezar─▒n ta┼č─▒nda ad─▒ yazan Paula Schultz ile sempatik Alman kelle avc─▒m─▒z Dr. King Schultz. Koons’lar─▒n akraba olduklar─▒ a┼čikar ve ya┼čad─▒klar─▒ zaman dilimleri d├╝┼č├╝n├╝l├╝nce ÔÇôPaula Schultz 1823 ile 1898 aras─▒ ya┼čam─▒┼č- bu iki SchultzÔÇÖun alakal─▒ olmalar─▒ da ka├ž─▒n─▒lmaz geliyor. Bu a├ž─▒dan TarantinoÔÇÖya hayran olmamak imkans─▒z; m├╝thi┼č senaryolar yaz─▒p onlar─▒ hayat─▒ ge├žirmekle kalm─▒yor, bir yandan da y─▒llara varan aral─▒klarla yazd─▒─č─▒ bu senaryolar─▒ birbirleriyle ili┼čkilendiriyor.

Django 2

Y├Ânetmenden bu kadar bahsedip oyunculara bir parantez a├žmamak ay─▒p olur. Kendisi de g├╝neyli olan Jamie Foxx taraf─▒ndan canland─▒r─▒l─▒yor efsanele┼čmeye aday Django karakteri. ├çocuklu─čunda ÔÇťn.ggerÔÇŁ terimi ile ├žok kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen FoxxÔÇÖ─▒n DjangoÔÇÖnun hislerini bir nebze anlayabildi─či ortada olsa da, kariyerinin zirvesindeki, olduk├ža zengin ve l├╝ks hayata sahip bir ki┼činin bir k├Âle rol├╝ne b├╝r├╝nmesi kolay olmam─▒┼č olsa gerek. Jamie Foxx durumu ┼č├Âyle anlat─▒yor: ÔÇťQuentin bana bir k├Âleyi oynayaca─č─▒m─▒ s├Âyledi. Ben de Louis Vitton ├žantama ve Range Rover anahtar─▒ma bak─▒p ÔÇśNas─▒l yani?ÔÇÖ dedim.ÔÇŁ Bu rol i├žin ├Ânce Will SmithÔÇÖe gidilmi┼č, neyse ki en sonunda do─čru tercih yap─▒lm─▒┼č. Akademi taraf─▒ndan hak etti─čini alamasa da Oscar adayl─▒─č─▒na yara┼č─▒r bir performans─▒ var FoxxÔÇÖ─▒n. Rol konusunda tek s─▒k─▒nt─▒ ya┼čayan o de─čilmi┼č. G├╝neyin en pis beyaz k├Âle t├╝ccar─▒n─▒ canland─▒ran Leonardo DiCaprio, ├Âzellikle g├╝n├╝m├╝zde bir siyaha yap─▒labilecek en b├╝y├╝k hakaret olan ÔÇťn.ggerÔÇŁ kelimesini s├Âylemekle b├╝y├╝k bir sorun ya┼čam─▒┼č. Neyse ki bu kelimeyle hi├žbir problemi olmayan Samuel L. Jackson onu kenara ├žekip, ÔÇťBu bizim i├žin s─▒radan bir sal─▒ g├╝n├╝, yap ┼ču i┼čiÔÇŁ ┼čeklinde k├╝├ž├╝k(!) bir uyar─▒da bulunmu┼č. Uyar─▒ etkili olmu┼č belli ki; Titanic y├╝z├╝nden tatl─▒ masum ├žocuk olarak kafalarda yer eden DiCaprio, ola─čan├╝st├╝ bir k├Ât├╝ adama d├Ân├╝┼č├╝yor bu filmde. Duru┼čundaki rahatl─▒kla ve ├╝stten bakan tav─▒rlar─▒yla siyah ─▒rk ├╝zerindeki egemenli─čini ku┼čkuya yer b─▒rakmadan ortaya koyuyor ├╝nl├╝ akt├Âr. DiCaprio, Calvin CandieÔÇÖnin evindeki yemek sahnesinde kafatas─▒ vaaz─▒ndan sonra elini masaya vurdu─čunda ger├žekten bir cam par├žas─▒ elini kesmi┼č, buna ra─čmen sahneyi durdurmadan o ac─▒yla oynamaya devam etmi┼č. Bu bile onun muhte┼čem akt├Ârl├╝─č├╝n├╝n takdiri i├žin yeterli. Samuel L. Jackson ise bildi─čimiz gibi. Kendi deyimiyle tarihin en a┼ča─č─▒l─▒k siyah karakterine hayat veriyor ve bunu ├Âyle g├╝zel yap─▒yor ki, izleyici karakterle tan─▒┼čmas─▒n─▒n hen├╝z ilk dakikalar─▒nda o karakterden nefret etmeyi ba┼čar─▒yor. Ve ilk kez karakteri filmde ├Âl├╝yor diye seviniyorsunuz, akt├Âr├╝n Jackson oldu─čunu bilmenize ra─čmen. Sayd─▒─č─▒m ├╝├ž muazzam akt├Âre ra─čmen filmin y─▒ld─▒z─▒ Christoph Waltz. Avusturyal─▒-Alman akt├Âr g├Âr├╝p g├Ârebilece─činiz en sevimli kelle avc─▒s─▒n─▒ yarat─▒yor, film boyunca ├Âld├╝─č├╝ne ├╝z├╝ld├╝─č├╝n├╝z tek beyaz adam da kendisi oluyor. Kendisi i├žin ÔÇťsiyah ruhlu beyaz tenli Alman di┼č├žiÔÇŁ dememiz yerinde olacakt─▒r.

Django 4

Django Unchained daha ├Ânce hi├žbir Tarantino filmi izlememi┼č olanlar─▒ y├Ânetmenin ge├žmi┼čini ara┼čt─▒rmaya s├╝r├╝kleyecek tipte bir eser. Kesinlikle dolu kafayla, yar─▒m g├Âzle veya d├╝┼č├╝k konsantrasyonla izlenebilecek d├╝md├╝z ilerleyen bir film de─čil. Ne s─▒radan bir a┼čk filminin dolamba├žs─▒z senaryo ├Âzelliklerine sahip, ne de son saniye kahramanl─▒klar─▒yla izleyiciyi heyecanland─▒rma yoluna giden aksiyon/gerilim filmlerine benziyor. Django UnchainedÔÇÖi tecr├╝be ederken dikkatinizi toplaman─▒z, olaylardan anlam ├ž─▒karmaya ├žal─▒┼čman─▒z ve beklenmedik durumlara haz─▒rl─▒kl─▒ olman─▒z gerekiyor. TarantinoÔÇÖnun imzas─▒ haline gelen litrelerce kanl─▒, kimi zaman vah┼čete fazla yer veren, g├Âz├╝ rahats─▒z edecek derecede realist sahneleri g├Âz ├Ân├╝nde bulundurman─▒z gerekti─čini saym─▒yorum bile. E─čer siyahlara kar┼č─▒ ├Ânyarg─▒lara sahipseniz, damarlar─▒n─▒zda ufak dozda da olsa ─▒rk├ž─▒l─▒k dolan─▒yorsa, ger├žeklerden ├žekiniyorsan─▒z veya uzun filmleri kald─▒ram─▒yorsan─▒z, bu filmden uzak durman─▒z─▒ ├Âneririm. Aksi halde kendisi sizden uzak duracakt─▒r, buna emin olabilirsiniz. Auf Wiedersehen.

Django Poster

Advertisements